Γαστρονομία: Η γλυκοπαντρεμένη Φάβα της Σαντορίνης

Στην Κατσαμπού έλεγαν πως, ακόμα κι αν χαθείς, οι μοσχοβολιές θα σε οδηγήσουν εκεί όπου ο Γιώργος Κατσίπης ένιωσε, εμπνεύστηκε και δημιούργησε ένα μαγευτικό μέρος. Μια μοναδική αύρα όπου τα αρώματα και οι γεύσεις γεννιούνται από την ψυχή. Συνταγές που μαγειρεύονται και θυμίζουν την γειτονιά των ανθρώπων και των παραδόσεων.

Ήταν αυτές οι μυρωδιές που, χρόνια πριν, οδήγησαν τον Γιώργο Κατσίπη να σταθεί δίπλα σε εκείνους τους λίγους που είχαν απομείνει και μαζί τους να αφουγκραστεί τον τόπο και να σώσει τα μυστικά των γεύσεων μέχρι σήμερα. Σε αυτό το μέρος γεννήθηκε κάτι αληθινό που ήρθε να δώσει φωνή στις ρίζες του τόπου, να μετατρέψει τη μνήμη σε γεύση και την ιστορία σε εμπειρία. Κάθε πιάτο και μια αφήγηση, κάθε υλικό και μια μικρή επιστροφή σε όσα μεγάλωσαν γενιές ανθρώπων.

Η γαστρονομία που γεννήθηκε εδώ δεν στάθηκε ποτέ μόνη της. Πλέχτηκε με στιγμές πολιτισμού, με ιστορίες που ειπώθηκαν γύρω από τραπέζια, με βλέμματα και σιωπές γεμάτες νόημα.

Κι όταν έπεφτε το βράδυ κάτω από το αιγαιοπελαγίτικο φεγγάρι ο ουρανός γέμιζε νότες.

Μουσικές βραδιές αφιερωμένες στους μεγάλους Έλληνες συνθέτες, που με τις μελωδίες τους έντυσαν εποχές, αγώνες, χαρές και λύπες.

Τραγούδια που όλοι γνωρίζουμε και κουβαλάμε μέσα μας ζωντάνευαν ξανά, δένοντας αρμονικά με τις γεύσεις και την ατμόσφαιρα του τόπου.

Έτσι, η εμπειρία της Γεύσης, της μνήμη και και του ήχου ενώνονταν, δημιουργώντας στιγμές που έμεναν ανεξίτηλες στη μνήμη όσων βρέθηκαν και σε όσους θα βρεθούν εκεί, όπως ακριβώς έμειναν και στην ιστορία αυτού του τόπου.

Κι έτσι, στην Κατσαμπού, η γεύση και η μουσική έγιναν ένας δρόμος που τον ακολουθείς με την καρδιά σου. Γιατί όσοι πέρασαν από εδώ κατάλαβαν πως δεν ήρθαν απλώς να δοκιμάσουν ένα φαγητό ή να ακούσουν μια μουσική, ένιωσαν κάτι ξεχωριστό και άγγιξαν την ψυχή ενός τόπου που θυμάται, τιμά και συνεχίζει.

Η ιστορία της ”γλυκοπαντρεμένης φάβας ” που ήταν ένα ιδιαίτερο πιάτο για τον Γιώργο, φτιαγμένο με την φάβα που παράγουν στη δική τους Φάρμα.

Θυμάμαι κάθε μεσημέρι μετά τις ξεναγήσεις μου με τουρίστες στον Πύργο Σαντορίνης, πήγαινα και έβρισκα τον Γιώργο Χατζηγιαννάκη στο εστιατόριο ”Σελήνη” αυτόν τον μοναδικό και αληθινό όμορφο άνθρωπο, πάντα καθισμένο στην αγαπημένη του γωνιά, με την εφημερίδα ανοιχτή μπροστά του. Με υποδεχόταν πάντα με τον ίδιο τρόπο : ”Γιώργη, άργησες σήμερα ” κάθισε.

Κάθε κουβέντα του ήταν συμβουλή, και κάθε του φράση και μια μικρή σοφία.

Γιώργο μου, πάντα να θυμάσαι τα προϊόντα αυτού του τόπου είναι μονάκριβα και όχι πανάκριβα, έλεγε με το γνήσιο και γνώριμο χαμόγελό του.

Η φάβα πάντα μου έφερνε στην μνήμη παλιές όμορφες αναμνήσεις γιορτές πανηγύρια με συγγενείς και φίλους ήταν πάντα μια γλυκιά ανάμνηση για μένα.

Έτσι, άφησα στην άκρη το ξερό κρεμμύδι όπως την ξέρανε από παλιά και τις δώσαμε λίγη τρυφερότητα με το Καραμέλωμα τους…

Κι έτσι, η φάβα εκείνη δεν ήταν απλώς ένα πιάτο. Ήταν η μνήμη δύο Γιώργηδων, του παλιού και του νέου, που συναντήθηκαν κάπου ανάμεσα στο ξηρό και στο γλυκό τοπίο της Σαντορίνης.

Με τη θέρμη της παρέας και την περηφάνια για τα δώρα του νησιού, γεννήθηκε η “γλυκοπαντρεμένη φάβα” ένα πιάτο που σήμερα αποτελεί μοναδική γαστρονομική εμπειρία, εκεί που η αγροτική πλευρά του νησιού σήμερα ζωντανεύει ξανά. Η φάβα, το τοματάκι, η λευκή μελιτζάνα, η κάπαρη, το χλωρό, τα Ασύρτικα και τα Vinsanto βρήκαν το κατάλληλο βάθρο για να αναδειχθούν.

Γιατί η γαστρονομία, σέβεται τον χρόνο και τους ανθρώπους. Είναι τρόπος να θυμάσαι, να τιμάς και να συνεχίζεις.

Στις μέρες μας έχει χαθεί η ζωντάνια και η όρεξη για την Γή που μας μεγάλωσε, η σχέση του ανθρώπου με τη Γη μοιάζει να χάνεται. Τα χωράφια που κάποτε έσφυζαν από ζωή, σήμερα μένουν σιωπηλά, ενώ ο πρωτογενής τομέας περνά σε δεύτερη μοίρα. Η καλλιέργεια δεν γίνεται πια όπως παλιά περιορίζεται, στις περισσότερες περιπτώσεις, σε μικρές εκτάσεις και μόνο για προσωπική κατανάλωση. Μαζί της χάνεται και κάτι πιο βαθύ, η επαφή, ο κόπος, η υπομονή και ο σεβασμός προς τη φύση.

Κι όμως, η Γη δεν έπαψε ποτέ να μας περιμένει. Κουβαλά μνήμες, ιδρώτα και ιστορίες γενεών που έμαθαν να ζουν από αυτήν και μαζί της. Ανθρώπων που δούλεψαν το χώμα με τα χέρια, με την καρδιά και με πίστη, γνωρίζοντας πως κάθε σπόρος είναι υπόσχεση ζωής. Αυτές οι μνήμες είναι οι ρίζες μας και τις ρίζες δεν τις ξεχνάς.

Με σεβασμό σε όσα μας παρέδωσαν οι προηγούμενοι και με ευθύνη απέναντι σε όσους θα έρθουν, εμείς επιλέγουμε να σταθούμε κοντά στη Γη. Δεν ισχυριζόμαστε πως μπορούμε να αλλάξουμε τα πάντα. Όμως πιστεύουμε πως ακόμα και το μικρό έχει αξία, όταν κάτι γίνεται με αγάπη, συνέπεια και όραμα. Βήμα βήμα, χρόνο με τον χρόνο, προσπαθούμε να ξαναδώσουμε ζωή στα χωράφια και νόημα στον πρωτογενή τομέα.

Για εμάς, η καλλιέργεια δεν είναι απλώς παραγωγή. Είναι τρόπος ζωής, συνέχεια της παράδοσης και πράξη μνήμης. Είναι η ανάγκη να μην ξεχάσουμε από πού προήλθαμε και πώς ξεκίνησαν όλα. Γιατί όσο κρατάμε ζωντανή τη σχέση μας με τη Γη, κρατάμε ζωντανή και την ίδια μας την ιστορία.